Aντιμετώπιση του μεταβολικού συνδρόμου

Η αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου του μεταβολικού συνδρόμου, έχει ιδιαίτερη σημασία αφού υπάρχουν στρατηγικές που τροποποιούν ευνοϊκά την εξέλιξή τους. Όπως ειπώθηκε ήδη συνδετικός κρίκος των παραγόντων του μεταβολικού συνδρόμου αποτελεί η υπερινσουλιναιμία και/ή η αντίσταση στην ινσουλίνη.

Η ελάττωση του βάρους και η άσκηση μειώνουν την υπερινσουλιναιμία και την αντίσταση στην ινσουλίνη αλλά και τους άλλους παράγοντες κινδύνου για ΣΝ.

Στο μεταβολικό σύνδρομο ορισμένα φάρμακα π.χ. αντιυπερτασικά (β-αναστολείς, διουρητικά), ή τα αντιδιαβητικά δισκία (σουλφονυλουρίες), μπορούν να επιδεινώσουν ή και να επισπεύσουν την εμφάνιση άλλων παραγόντων κινδύνου για στεφανιαία νόσο. Θα πρέπει λοιπόν στα άτομα με μεταβολικό σύνδρομο αυτές οι ουσίες να χρησιμοποιούνται με προσοχή.

Στόχος μας θα πρέπει να είναι η εξάλειψη ή η βελτίωση κάθε παράγοντα κινδύνου χρησιμοποιώντας τα παρακάτω θεραπευτικά μέτρα:

Κατάλληλη δίαιτα, σωματική άσκηση, απώλεια σωματικού βάρους.
Υπογλυκαιμικά δισκία για τον έλεγχο του σακχαρώδη διαβήτη, όποτε αυτό είναι αναγκαίο.
Μείωση της υπερινσουλιναιμίας και/ή της ινσουλινοαντίστασης με άσκηση και ενδεχομένως στο μέλλον με φάρμακα.
Ρύθμιση της υπέρτασης.
Χορήγηση υπολιπιδαιμικών φαρμάκων όταν ενδείκνυται.
Αποφυγή φαρμάκων που προκαλούν υπεργλυκαιμία, υπερινσουλιναιμία και/ή ινσουλινοαντίσταση (π.χ. γλυκοκορτικοειδή και ορισμένα διουρητικά).

Δεν υπάρχουν όμως άκαμπτοι κανόνες. Η θεραπευτική αντιμετώπιση πρέπει να εξατομικεύεται. Σε μερικά άτομα ή σωματική άσκηση ή η απώλεια βάρους θα μπορούσαν να εξαλείψουν τους περισσότερους παράγοντες του μεταβολικού συνδρόμου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το κάπνισμα, το οποίο αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για ΣΝ, ιδιαίτερα στο διαβήτη. Διακοπή του καπνίσματος μειώνει σημαντικά την πιθανότητα βλάβης όχι μόνο των στεφανιαίων αλλά και των αγγείων των κάτω άκρων.

Εφόσον δεν αποδώσει αυτή η τακτική, υπάρχουν φαρμακευτικοί παράγοντες που μειώνουν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα και αναφέρεται ότι μειώνουν και την ινσουλινοαντοχή π. χ. η μετφορμίνη, η ακαρβόζη, και ορισμένα νέα φάρμακα όπως η γλιμεπιρίδη αλλά και μια νέα κατηγορία, οι θειαζολιδενδιόνες που θα κυκλοφορήσουν προσεχώς.

Ταυτόχρονα θα πρέπει να αντιμετωπισθούν η υπέρταση και η μικρολευκωματινουρία που ανταποκρίνονται στα περισσότερα αντιυπερτασικά. Τα αντιυπερτασικά της κατηγορίας των αναστολέων της αγγειοτασίνης αναφέρεται ότι έχουν ιδιαίτερο ευνοϊκό ρόλο εδώ. Τέλος μείωση του κινδύνου επιτυγχάνεται με τη μείωση των επιπέδων των λιπιδίων χρησιμοποιώντας συντηρητικά μέσα αρχικά και φαρμακευτική αγωγή όπου χρειάζεται ανάλογα με το ποια λιπίδια είναι αυξημένα (χοληστερίνη ή τριγλυκερίδια ή και τα δύο).

Είπαμε όμως ότι οι επιστήμονες υποστηρίζουν πως τα καρδιαγγειακά μπορούν να προληφθούν. Τώρα που γνωρίζουμε ότι τόσο η παχυσαρκία γενικότερα όσο και η συσσώρευση ενδοσπλαχνικού λίπους είναι αποτελέσματα του τρόπου της ζωής μας και μόνο, μπορούμε να αναλογιστούμε τις ευθύνες μας και να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας. Τι να κάνουμε; Μα το προφανές: να μιμηθούμε κατά το δυνατόν τις συνήθειες των 90χρονων Κρητών. Βεβαίως, αντιλαμβάνεται κανείς ότι δεν μπορούμε να μετακομίσουμε όλοι στην Κρήτη, ούτε μπορούμε να αλλάξουμε τον μολυσμένο αέρα των πόλεων όπου ζούμε. Υπάρχουν όμως πράγματα που μπορούμε να κάνουμε, αρκεί να τα θελήσουμε: μπορούμε να τρώμε καλύτερα και υγιεινότερα, μπορούμε να ασκούμαστε περισσότερο και συστηματικά, μπορούμε να χάσουμε βάρος. Με άλλα λόγια, για να μην είμαστε υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, ή απλώς να μη φέρουμε την επικίνδυνη κοιλιά με την αυξημένη περίμετρο, δεν έχουμε παρά να επαναπροσαρμόσουμε τη ζωή μας στα δεδομένα που είμαστε εξελικτικά σχεδιασμένοι να ζούμε και τα οποία απωλέσαμε στην πορεία.

Και αν χρειάζεστε αποδείξεις ότι η υιοθέτηση ορισμένων αλλαγών στον τρόπο ζωής είναι ικανές να σας προστατεύσουν από τα καρδιαγγειακά, διαβάστε τα παρακάτω που έχουν προκύψει από εμπεριστατωμένες μελέτες. H ελάττωση του σωματικού βάρους κατά 5% ελαττώνει το ενδοκοιλιακό λίπος κατά 30%, ενώ βελτιώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη, μειώνει την αρτηριακή πίεση και την κακή χοληστερόλη στο αίμα, και αυξάνει τα επίπεδα της καλής. Με άλλα λόγια, ο σωστός τρόπος ζωής διατηρεί τους παράγοντες κινδύνου σε έλεγχο και εμείς παύουμε να είμαστε υποψήφιοι για εμφράγματα και εγκεφαλικά. Και, πιστέψτε με, μπορεί σήμερα η επιστήμη να κάνει θαύματα και μπορεί στο μέλλον να είμαστε σε θέση να θεραπεύουμε καλύτερα τις τραυματισμένες από τα εμφράγματα καρδιές, όμως η ιπποκρατική ρήση «Κάλλιον του θεραπεύειν το προλαμβάνειν» έχει διαχρονική αξία…